Zatrzymanie prawa jazdy za jazdę po alkoholu to sytuacja, która może mieć poważne konsekwencje zarówno dla kierowcy, jak i jego życia zawodowego. W zależności od stężenia alkoholu we krwi lub w wydychanym powietrzu sprawa może zostać zakwalifikowana jako wykroczenie albo przestępstwo. W tym drugim przypadku kierowcy może grozić nie tylko utrata prawa jazdy, ale również kara pozbawienia wolności.
Co zrobić po zatrzymaniu prawa jazdy za alkohol? Na jak długo można stracić uprawnienia? Czy można odzyskać prawo jazdy wcześniej? Kiedy możliwa jest jazda samochodem wyposażonym w blokadę alkoholową? I czy warto podejmować obronę już na etapie postępowania przygotowawczego?
Zatrzymanie prawa jazdy za alkohol, od jakiego stężenia?
Pierwszą kwestią, którą należy ustalić po zatrzymaniu kierowcy, jest wynik badania trzeźwości.
Polskie przepisy rozróżniają stan po użyciu alkoholu oraz stan nietrzeźwości.
Stan po użyciu alkoholu występuje wtedy, gdy zawartość alkoholu we krwi wynosi od 0,2‰ do 0,5‰ albo gdy w wydychanym powietrzu znajduje się od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm³.
Powyżej 0,5‰ alkoholu we krwi albo powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza mamy już do czynienia ze stanem nietrzeźwości.
Różnica jest bardzo istotna.
Prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu jest wykroczeniem, natomiast prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości może stanowić przestępstwo z art. 178a Kodeksu karnego.
Dlatego samo stwierdzenie, że kierowca „jechał po alkoholu”, nie wystarcza do określenia konsekwencji. Kluczowe znaczenie ma między innymi dokładny wynik badania oraz okoliczności zdarzenia.
Ile można stracić prawo jazdy za jazdę po alkoholu?
W przypadku prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu alkoholu, czyli od 0,2‰ do 0,5‰, kierowcy grozi m.in. zakaz prowadzenia pojazdów. Za takie wykroczenie zakaz jest orzekany obowiązkowo.
Znacznie poważniejsza jest sytuacja kierowcy, który prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości.
Zgodnie z art. 178a § 1 Kodeksu karnego prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności do 3 lat.
W razie skazania sąd orzeka również zakaz prowadzenia pojazdów. W przypadku przestępstwa popełnionego w stanie nietrzeźwości zakaz prowadzenia pojazdów orzeka się na okres nie krótszy niż 3 lata.
W określonych przypadkach zakaz może być znacznie dłuższy, a nawet dożywotni.
Co grozi za jazdę po alkoholu po raz kolejny?
Jeszcze poważniejsze konsekwencje przewidziano dla osób, które ponownie prowadzą pojazd w stanie nietrzeźwości.
Art. 178a § 4 Kodeksu karnego przewiduje surowszą odpowiedzialność między innymi wtedy, gdy sprawca był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości albo dopuścił się prowadzenia w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo.
W takim przypadku kara wynosi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
Przy skazaniu za czyn z art. 178a § 4 Kodeksu karnego sąd co do zasady orzeka również dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
Co dzieje się po zatrzymaniu prawa jazdy?
Samo zatrzymanie dokumentu przez policję nie zawsze oznacza, że kierowca definitywnie stracił uprawnienia.
W przypadku podejrzenia prowadzenia pojazdu po alkoholu sprawa może zostać przekazana właściwym organom, a w zależności od kwalifikacji czynu może być prowadzone postępowanie wykroczeniowe albo karne.
Jeżeli sprawa dotyczy przestępstwa, ostateczne rozstrzygnięcie dotyczące zakazu prowadzenia pojazdów należy do sądu.
Warto więc odróżnić zatrzymanie prawa jazdy od prawomocnego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Są to dwa różne etapy postępowania.
Czy można odwołać się od zatrzymania prawa jazdy?
W zależności od podstawy zatrzymania i rodzaju prowadzonego postępowania kierowcy mogą przysługiwać określone środki prawne.
Dlatego po zatrzymaniu prawa jazdy warto ustalić:
- jaka była dokładna podstawa zatrzymania dokumentu,
- jaki wynik wykazało badanie trzeźwości,
- czy przeprowadzono jedno czy kilka badań,
- czy wykonano badanie analizatorem wydechu, czy również badanie krwi,
- kiedy doszło do zatrzymania,
- czy kierowca został poinformowany o przysługujących mu prawach,
- czy sprawa została zakwalifikowana jako wykroczenie czy przestępstwo.
W sprawach dotyczących alkoholu znaczenie mogą mieć również okoliczności samego badania. Nie zawsze bowiem pojedynczy wynik urządzenia przesądza o całej sprawie.